AI verkort de houdbaarheidsdatum van kwetsbaarheden

In ons vorige blog schreven we over de impact van AI op onze security posture. Over hoe aanvallers AI gebruiken, hoe organisaties nieuwe risico's introduceren en waarom we offensiever moeten leren denken.

Maar er is nog een ontwikkeling die volgens ons te weinig aandacht krijgt. AI maakt het niet alleen makkelijker om aanvallen uit te voeren. AI maakt het ook makkelijker om kwetsbaarheden te vinden.

En dat betekent dat de houdbaarheidsdatum van een kwetsbaarheid steeds korter wordt.

Het tijdperk van "we patchen volgende maand" is voorbij

Jarenlang werkte het voor veel organisaties ongeveer hetzelfde. Er verschijnt een kwetsbaarheid. De leverancier brengt een update uit. De update wordt ingepland. Er wordt getest. Uiteindelijk wordt er ergens in de komende weken of maanden gepatched.

Dat was nooit ideaal, maar vaak was er nog voldoende tijd voordat aanvallers de kwetsbaarheid daadwerkelijk op grote schaal misbruikten.

Die luxe verdwijnt.

Waar securityonderzoekers vroeger handmatig code analyseerden, proof-of-concepts ontwikkelden en exploit-ketens bouwden, kunnen AI-systemen tegenwoordig een groot deel van dat werk versnellen. Niet perfect, maar wel snel genoeg om de tijd tussen publicatie en misbruik drastisch te verkorten. De vraag is daarom niet meer of een kwetsbaarheid wordt onderzocht door kwaadwillenden. De vraag is hoe snel.

Aanvallers schalen sneller dan verdedigers

Een aanvaller heeft aan een niet gepatchte ingang genoeg. Een organisatie moet duizenden systemen, applicaties, apparaten en configuraties beheren. En AI vergroot dat verschil verder. Waar een aanvaller vroeger tien systemen kon onderzoeken, kan hij er nu honderd of duizend analyseren. Waar vroeger handmatig gezocht moest worden naar afwijkingen, kan AI patronen herkennen, documentatie doorzoeken, configuraties vergelijken en hypotheses genereren op een schaal die voorheen simpelweg niet haalbaar was.

Dat betekent meer gevonden kwetsbaarheden, maar vooral: sneller gevonden kwetsbaarheden.

Patchen is geen software probleem

Wanneer we over patchmanagement praten, denken veel mensen direct aan Windows-updates of applicatieservers. Dat is een gevaarlijke tunnelvisie. In vrijwel iedere omgeving die wij onderzoeken, vinden we verouderde componenten op plekken waar niemand meer naar kijkt.

• Firewalls
• VPN-gateways
• Switches
• Wi-Fi controllers
• NAS-systemen
• Printers
• IP-camera's
• Toegangscontrolesystemen
• Management interfaces.

Het zijn vaak precies deze systemen die jarenlang ongemoeid blijven omdat ze "gewoon werken". En juist daarom zijn ze aantrekkelijk voor aanvallers. Een firewall die twee jaar niet is bijgewerkt, blijft gewoon verkeer filteren. Een printer blijft gewoon printen. Een VPN-oplossing blijft gewoon verbindingen accepteren. Totdat iemand ontdekt dat er een kritieke kwetsbaarheid in zit.

Offensief denken betekent anders prioriteren

Wij geloven dat organisaties meer als een aanvaller moeten leren kijken. Niet alleen tijdens een pentest of red team engagement, maar ook bij dagelijkse operationele keuzes. Stel jezelf niet de vraag: "Wat moeten we vandaag patchen?"

Maar:

"Als ik aanvaller was, welk systeem zou ik vandaag als eerste proberen binnen te komen?"

Vaak zijn dat niet de nieuwste systemen, vaak zijn dat juist de vergeten systemen. De firewall waar al maanden geen update op is uitgevoerd, die printer in het magazijn, die oude VPN-oplossing die ooit voor thuiswerken werd uitgerold tijdens covid, of die online beheerinterface waar niemand meer eigenaar van lijkt te zijn.

Snelheid wordt een security controle

Veel organisaties investeren in detectie, en monitoring, in awareness en in tooling. Allemaal belangrijk. Maar in de komende jaren wordt snelheid misschien wel de belangrijkste security controle van allemaal.

Hoe snel ontdek je een kwetsbaarheid in je omgeving? Hoe snel weet je of je geraakt bent? Hoe snel kun je testen? Maar vooral: Hoe snel kun je patchen? Want iedere dag vertraging wordt waardevoller voor een aanvaller die AI gebruikt om zijn volgende doelwit te vinden.

De nieuwe realiteit

AI zorgt ervoor dat kwetsbaarheden sneller gevonden worden. Door onderzoekers, door leveranciers, maar helaas ook door aanvallers. Dat betekent dat organisaties hun offensieve mindset moeten vergroten en hun patch snelheid moeten verhogen. Niet alleen voor servers en werkplekken, maar voor alles wat een IP-adres heeft. Want in een wereld waarin kwetsbaarheden sneller gevonden worden dan ooit tevoren, is "het staat nog op de planning" steeds minder een verdedigbare strategie.

De vraag is daarom niet of je een patch-proces hebt. De vraag is: als morgen een kritieke kwetsbaarheid wordt gepubliceerd in een systeem dat jij gebruikt, hoe lang duurt het voordat die daadwerkelijk is opgelost?